Voor hulpverleners en vrijwilligers

Werken met Watstaater: de uitleg in 30 minuten

Help je mensen met hun post? Bijvoorbeeld in de bibliotheek, bij schuldhulp of als vrijwilliger? Deze uitleg duurt ongeveer 30 minuten. Je kunt hem ook in delen lezen, of printen.

Watstaater geeft informatie. Jij als hulpverlener adviseert. De inwoner beslist.

1. Wat Watstaater wel en niet doet

Dit doet Watstaater wel

De tekst lezen van een brief, mail of sms. Geplakt, of van een foto.
Uitleggen in eenvoudige taal (B1). Wat is dit? Wat moet je doen, en vóór wanneer? En wat als je niets doet?
Een datum uitrekenen waarop je zeker op tijd bent: doe het vóór. Watstaater kiest altijd de vroegste datum die kan.
Zoeken naar signalen van oplichting. Bijvoorbeeld een rekeningnummer dat niet klopt, of een nagemaakt webadres. Ook druk en dreiging, een vraag om in te loggen, of een aanbieding die eruitziet als een rekening.
Incassokosten narekenen met de staffel uit de wet.
Moeilijke woorden uitleggen, en de uitleg voorlezen.
Een samenvatting op één A4 printen.
Een voorbeeld geven van een reactiebrief, zoals een bezwaar.

Dit doet Watstaater niet

Juridisch advies geven.
Beslissen wat de inwoner moet doen.
Onderhandelen met een schuldeiser, incassobureau of deurwaarder.
Iets versturen. Niet naar ons, en niet naar de afzender.
Iets bewaren in de modus hulpverlener.
AI gebruiken.
Alle afzenders kennen. Het register is nog klein.

Watstaater kan zich vergissen. Bijvoorbeeld bij een onduidelijke foto of een ongewone brief. Daarom is jouw rol belangrijk.

2. Altijd vergelijken met de brief

Vergelijk de uitkomst altijd met de brief zelf.

Kijk samen met de inwoner naar de brief. Controleer deze punten:

Wie is de afzender?
Het bedrag. Welk bedrag moet er betaald worden? Staan er kosten bij?
Het rekeningnummer en het betalingskenmerk.
De datum op de brief. Die heet ook wel de dagtekening.
De termijn. Welke datum noemt de brief zelf? En welke 'doe het vóór'-datum noemt Watstaater?
Wat de inwoner volgens de brief moet doen.

Klopt iets niet? Dan geldt wat in de brief staat. Twijfel je? Verwijs dan door (zie deel 7).

Zegt Watstaater 'Geen alarmsignalen gevonden'? Dat betekent niet dat de brief echt is. Het betekent alleen dat Watstaater niets verdachts zag. De zin eronder zegt wat we niet weten: de afzender staat niet in het register, de gegevens zijn niet recent gecontroleerd, of er staat geen rekeningnummer in de brief om te vergelijken.

3. Werken in de modus hulpverlener

Open Watstaater met deze link:

Open Watstaater voor hulpverleners

Of kies op het beginscherm Ik help iemand. Tip: zet een bladwijzer op de link, op je eigen computer of telefoon.

Dit is anders in de modus hulpverlener:

Watstaater bewaart niets op het toestel. Ook geen instellingen en geen Mijn post.
Gebruik je Watstaater 10 minuten niet? Dan wist Watstaater alles vanzelf. Je krijgt eerst een melding.
Je ziet tips voor hulpverleners.
De knop voor de agenda zie je niet. Printen kan wel.
De knop Wis alles staat duidelijk in beeld.

Vraag altijd eerst of je mag meelezen. Leg uit wat Watstaater doet: het leest de brief op dit toestel, en er gaat niets naar buiten.

4. Oefenen met een voorbeeld

Oefen eerst zelf, zonder inwoner erbij. De voorbeeldbrieven zijn verzonnen. Er staan geen echte gegevens in.

Open Watstaater in de modus hulpverlener.
Kies Probeer een voorbeeld en kies een brief.
Lees eerst de brief zelf. Wat denk jij dat er moet gebeuren, en vóór wanneer?
Kijk dan naar de uitkomst. Vergelijk die met de brief, met de punten uit deel 2.
Open het blok Waarom zeggen we dit? Daar zie je waarom Watstaater tot dit oordeel komt.
Druk op Wis alles.

Probeer ook een voorbeeld dat op oplichting lijkt. Welke signalen noemt Watstaater? En kies een brief met incassokosten: klopt het bedrag met de wet?

5. Op een gedeelde computer: de modus gast

Werk je op een computer die meer mensen gebruiken? Bijvoorbeeld in de bibliotheek of in een buurthuis? Gebruik dan de modus gast:

Open Watstaater als gast

Ook dan bewaart Watstaater niets. En na 10 minuten zonder gebruik wist Watstaater alles. De tips voor hulpverleners zie je in deze modus niet.

Klaar? Druk op Wis alles en sluit de browser.

6. Printen, Wis alles en privacy

Printen in plaats van downloaden

Wil de inwoner de uitleg meenemen? Print dan de samenvatting. Die past op één A4. De tekst van de brief en privégegevens staan er niet op.

Kies bij het printen een echte printer. Kies op een gedeelde computer niet 'Opslaan als pdf'. Dan blijft er een bestand achter. Download of bewaar niets op een gedeelde computer. Ook geen foto van de brief.

Wis alles

Klaar? Druk op Wis alles. Dan zijn de tekst, de uitkomst en het geheugen van Watstaater leeg, en het klembord ook. Watstaater gaat terug naar het beginscherm. Doe dit altijd voordat je wegloopt.

Werk je op de telefoon van de inwoner, en heeft die zelf Mijn post aangezet? Dan blijft Mijn post staan. Wis alles in de modus hulpverlener haalt alleen weg wat jij hebt gedaan.

Privacy

De brief blijft op het toestel. Er gaat niets naar Wervora of naar iemand anders.
Laat de inwoner zelf kiezen wat je mag zien.
Watstaater wijst privégegevens aan, zoals een BSN. Schrijf die niet over en deel ze niet.
Vraag de inwoner niet om een foto van een brief te sturen via WhatsApp of mail. Gebruik Watstaater samen, op één toestel.
Heb je zelf een foto gemaakt met je telefoon? Wis die foto dan daarna.

7. Wanneer verwijs je door?

Watstaater helpt bij gewone post. Zie je een van deze dingen? Verwijs dan door naar professionele hulp. Doe dat meteen, en wacht niet.

Een korte termijn. De datum is binnen een week, of al voorbij.
Een hoog bedrag. Of een bedrag dat de inwoner niet kan betalen. Of meer brieven over achterstanden tegelijk.
Afsluiting dreigt. Van gas, stroom of water.
Ontruiming dreigt. De inwoner moet misschien het huis uit.
Een dagvaarding. Dat is een officiële brief, meestal van een deurwaarder. Er komt een rechtszaak, op een datum die in de brief staat.
Beslag. Bijvoorbeeld op loon, uitkering of bankrekening.
Oplichting, en er is al betaald of ingelogd.
Je twijfelt zelf. Ook dat is een goede reden.

Waar verwijs je naar?

Geldzorgen of schulden: de gemeente. Elke gemeente helpt gratis met schulden.
Vragen over rechten, een dagvaarding of beslag: het Juridisch Loket. Dat is gratis.
Afsluiting of ontruiming: neem dezelfde dag contact op met de gemeente.
Oplichting: eerst de bank, als er al betaald is. Daarna de Fraudehelpdesk en de politie.

Adressen en telefoonnummers vind je bij Hulp.

8. Het icoon op het beginscherm, en geen QR-codes

Wil de inwoner Watstaater later zelf gebruiken? Zet dan bij het eerste bezoek samen het icoon op het beginscherm van de telefoon. Dan opent de inwoner Watstaater altijd op de goede manier. Zonder link uit een mail of sms.

Zo doe je dat

Open Watstaater op de telefoon van de inwoner. Typ het adres in. Gebruik hier niet de link voor hulpverleners.
Op een iPhone, in Safari: tik op de deelknop (een vierkantje met een pijl omhoog). Op nieuwere iPhones zit die soms onder de drie puntjes. Kies Zet op beginscherm en tik op Voeg toe.
Op een Android-telefoon, in Chrome: tik op de drie puntjes rechtsboven. Kies Toevoegen aan startscherm of App installeren. Tik op Toevoegen.
Laat de inwoner zelf één keer op het icoon tikken. Kies samen Voor mezelf.

Het adres is: watstaater.nl

Ziet het menu er anders uit? Dat kan. De namen van de knoppen verschillen per toestel en per versie.

Wil de inwoner Mijn post gebruiken? Dat zet de inwoner zelf aan, op de eigen telefoon.

Geen QR-codes

We gebruiken geen QR-codes. Ook niet op folders of posters. Oplichters gebruiken QR-codes om mensen naar een valse website te sturen. Daarom leren we inwoners één simpele regel. Watstaater open je alleen via het adres dat je zelf intypt. Of via het icoon op je beginscherm.

Maak dus ook zelf geen QR-code naar Watstaater. Op een kaartje of poster zet je alleen het adres en de tekst 'Dit doen wij nooit'.

Lees samen met de inwoner Dit doen wij nooit.

Het belangrijkste op een rij

Watstaater geeft informatie. Jij adviseert. De inwoner beslist.
Vergelijk de uitkomst altijd met de brief zelf.
Werk in de modus hulpverlener. Op een gedeelde computer: in de modus gast.
Print, en download niets.
Druk na afloop op Wis alles.
Verwijs door bij een korte termijn, een hoog bedrag, afsluiting, ontruiming, een dagvaarding of beslag.
Zet het icoon op het beginscherm van de inwoner. Geen QR-codes.

Een fout gezien?

Klopt een uitkomst niet? Laat het ons weten. Zo maken we Watstaater beter. Mail naar info@wervora.nl.

Stuur nooit je brief, een foto of je BSN. Stuur ook geen andere persoonsgegevens mee. Beschrijf alleen wat er niet klopte. Bijvoorbeeld: 'Bij een herinnering van een energiebedrijf noemde Watstaater een verkeerde datum.'